NAUKA I ASTRONOMIA

Masywne gwiazdy unikają samotnego życia

Dla masywnych gwiazd łączenie się z partnerem to coś więcej niż tylko gwiezdny romans – to sprawa życia i śmierci. Obecnie wydaje się, że parowanie się gwiazd jest normą wśród najcięższych, najbardziej oddziałujących gwiazd we wszechświecie. Sugeruje to, że owe międzygwiezdne połączenie odgrywa większą rolę w rozwoju i dynamice galaktyk, niż to pierwotnie oceniano. Owe fakty są również ważnymi implikacjami pomagającymi rozumieć gwiezdne zachowania, ewolucję i historię. Chociaż rzadko można je porównać z naszym słońcem, to ciężar masywnych gwiazd – o wiele większy od naszego słońca – pokazuje, że mają one nieproporcjonalny wpływ na skład chemiczny galaktyk.

Bardzo masywne gwiazdy kończą swój żywot w wielkich eksplozjach, rozsiewając po wszechświecie cięższe pierwiastki, takie jak żelazo i tlen, wykuwane w ich nuklearnych rdzeniach. „Masywne gwiazdy same rozwijają się w kierunku uwolnienia pierwiastków, które zostały poddane zaawansowanym procesom nuklearnej fuzji. Są one kluczowe w ustalaniu chemicznego składu naszego wszechświata” – mówi Ian Howarth z londyńskiego University College.


Nie opuść innych artykułów i programów
Zapisz się do comiesięcznego newslettera


Do tej pory, większość modeli używanych do badania galaktycznych ewolucji zakładała, że owi wpływowi giganci znajdują się w przestrzeni pojedynczo. Para gwiazd orbitujących blisko siebie w systemie określana jest mianem gwiazdy podwójnej (ang. binary star). Uważano dotąd, że takie zjawisko jest nietypowe, a wkład owych interakcji był trudny do określenia, aby jakiekolwiek hipotezy mogły być uznane za wiarygodne, kontynuuje Howarth.

Aby ustalić czy założenia są dokładne – Huhues Sana z Uniwersytetu w Amserdamie wraz z kolegami zbadał 71 gwiazd typu widmowego, które znajdują się w sześciu luźno związanych lub bardziej otwartych gromadach gwiazd w Drodze Mlecznej. Gorące gwiazdy typu widmowego posiadają około 15-krotnie większą masę od naszego słońca. Okazało się, że ponad 70 procent tych kosmicznych molochów tańczy blisko wokół pobliskich towarzyszy formując gwiazdy podwójne – liczbę, która znacznie przekacza dane jakie zakładano.

Ta zdumiewająca liczba masywnych gwiazd, utrzymujących się w parach przechodzi przez znaczne zmiany fizyczne, zanim ich żywot wygaśnie. Zmiany te nie były brane pod uwagę w poprzednich modelach, mówi Sana. Gwiazdy pojedyncze tymczasem wydają się, cytując Chrisa Evands z Królewskiego Obserwatorium w Edynburgu: „zasadniczo nieistotnymi elementami gwiezdnej populacji”. Nowa wiedza może poprowadzić naukowców do bardziej precyzyjnej interpretacji dotyczącej gwiezdnych zachowań i ich ewolucji.

Od 40 do 50 procent układów z gwiazdami typu widmowego, które zostały zbadane posiadają w towarzystwie rodzaj „gwiazdy-wampira”, która wyciągają materiał ze swojego partnera. Dzięki zasysaniu zewnętrznej warstwy wodoru większej gwiazdy, wampir niejako odmładza się i może żyć dłużej niż inne gwiazdy o podobnej masie. Okradana gwiazda kończy zazwyczaj w eksplozji nietypowej supernowej – biednej w wodór.

Już wcześniej naukowcy zauważyli, że około jedna-trzecia gwiazd, które eksplodują jako supernowe posiada zaskakująco niewielką ilość wodoru, jednak nie potrafili dotąd wytłumaczyć dlaczego tak się dzieje. Nowo zaobserwowana dominacja masywnej gwiazdy w takim podwójnym układzie, może wyjaśniać brak wodoru, zwłaszcza, iż naukowcy twierdzą, że proporcje supernowych biednych w wodór są proporcjonalne do gwiazd-wampirów, które zostały odkryte w trakcie tych badań.

Jednakże los masywnych gwiazd w układzie podwójnym nie zawsze kończy się padnięciem jako ofiara gwiezdnego wampira. Naukowcy wyliczyli, że w przypadku jednej-trzeciej gwiazd typu widmowego są w takich partnerstwach, w których wymiana masy powoduje, że obie gwiazdy ściągają się na siebie i gwałtownie łącząc się, tworzą znacznie większe gwiazdy.

Źródło: Science Magazine


Podobał Ci się artykuł? Wspieraj nas poprzez ubezpieczenia od IdeaFairPlay!

Idea Fair Play

Przeczytaj także

Niebieskie gwiazdy w Messier 47

Alan O. Grinde

Gromada Feniksa przełamuje kosmiczny rekord

Alan O. Grinde

Czy starsza niż przypuszczano Wega, może ukrywać życie?

Alan O. Grinde

Żuk leśny podąża za gwiazdami

Karolina Pietrzak

Kolejna planeta bez rodzimej gwiazdy?

Alan O. Grinde

Najstarsza gwiazda we Wszechświecie

Alan O. Grinde