Fundacja Praca Moc Energia
CZŁOWIEK I BIOSFERA

Neurony rozpoznające delikatny dotyk

Niektóre włókna nerwowe czuciowe specjalizują się w rozróżnianiu delikatnego dotyku. Ich neurony pozbawione mieliny i charakteryzujące się wolną reakcją, nie wysyłają projekcji do pierwszorzędowej kory czuciowej, ale do struktur mózgu zaangażowanych w zarządzanie emocjami i uczuciowością. Odkrycie to potwierdza znaczenie kontaktu fizycznego we wczesnym dzieciństwie i wyjaśnia niektóre aspekty zaburzenia autystycznego.

Jeśli pieszczota wywołuje pozytywne uczucie, zawdzięczamy to również specyficznej grupie włókien nerwowych, które mają za zadanie powiązać ładunek emocjonalny z doznaniem dotykowym. Taki wniosek płynie z badania – opublikowanego w czasopiśmie Neuron – podczas którego zanalizowano i porównywano najnowsze badania dotyczące zmysłu dotyku, integrując je z serią eksperymentów.

Klasyczne badania układów somatosensorycznych wykazały, że wysyłanie sygnałów dotykowych do mózgu odbywa się głównie za pośrednictwem systemu włókien nerwowych mielinowych o dużej średnicy, przenoszących impulsy z ogromną prędkością. Włókna te są związane z zachowaniem dotykowym, mającym na celu eksplorację środowiska oraz postrzeganie i posługiwanie się przedmiotami.

Niemniej, oprócz wspomnianych włókien istnieją też inne, mniejsze i wolniejsze, do tej pory analizowane w mniejszym stopniu, z wyjątkiem tych, które pełnią funkcję wykrywania bodźców bólowych. Francis McGlone z Uniwersytetu w Liverpoolu oraz Johan Wessberg z Uniwersytetu w Göteborgu i H’kan Olausson z Uniwersytetu w Linköping (Szwecja), odkryli niedawno, że grupa tych cienkich i wolnych włókien typu C, posiada funkcję przeciwną do tych przewodzących ból. Rozpoznają one de facto delikatny dotyk, reagując na bodźce, które mogą wywoływać satysfakcję i przyjemność.

Włókna te są połączone w minimalnym stopniu z obszarami czuciowymi kory mózgowej (obszarami S1 i S2 – odpowiednio pierwszorzędowej kory czuciowej i drugorzędowej kory czuciowej – przyp. red.), które są istotne dla świadomości świata zewnętrznego, ale komunikują się bezpośrednio i bezustannie z korą wyspową i oczodołowo-czołową, dwiema okolicami mózgu, odgrywającymi kluczową rolę w reakcjach uczuciowych i emocjonalnych.

Jeśli ewolucyjne znaczenie układu czuciowego o szybkiej transmisji jest oczywiste, ponieważ pozwala na szybką i skuteczną reakcję na potencjalne wyzwania związane z przetrwaniem – obserwują naukowcy – to znaczenia wolnego systemu identyfikacji delikatnego dotyku należałoby szukać prawdopodobnie w roli dotyku jako środka komunikacji w takim jak nasz gatunku społecznym, charakteryzującym się tworzeniem w obrębie określonych grup specyficznych zależności społecznych.

Pośrednim potwierdzeniem powyższej hipotezy jest nietolerowanie przez wiele osób autystycznych kontaktu fizycznego i pieszczot, a w niektórych przypadkach nawet tkanin ubrań. Według autorów artykułu może to być związane z niezdolnością do rozróżniania, od początkowych faz percepcji, delikatnego dotyku i co za tym idzie, jego znaczenia jako uspokajającego bodźca fizycznego.

Ponadto, zdaniem McGlone’a brak delikatnego kontaktu fizycznego – w praktyce pieszczot – w pierwszych latach życia może wywrzeć niekorzystny wpływ na odpowiedni rozwój tej części układu czuciowego, z negatywnymi skutkami dla serii zachowań i stanów psychicznych na dalszym etapie życia.

Źródło: Neuron


Nie opuść innych artykułów i programów
Zapisz się do comiesięcznego newslettera


Przeczytaj także

SOLITAIRE przeciwko udarowi

Alan O. Grinde

Algorytm wykorzystujący mimikę twarzy do rozpoznania autyzmu

Alan O. Grinde

Nadzieja dla naturalnie odczuwanej neuroprotetyki

Alan O. Grinde

Rak mózgu pokonany wirusem opryszczki

Alan O. Grinde

Trzy ćwiczenia do budowania mentalnej siły

Alan O. Grinde

Palenie szkodliwe dla możliwości poznawczych mózgu

Alan O. Grinde