POLSKA BRZMI FAJNIE!

Fundacja Rozwoju Indywidualnego “Praca Moc Energia” z Wrocławia wprowadza w ramach swoich działań statutowych projekt związany z dźwiękiem, akustyką, skierowany zarówno do osób niewidomych, niepełnosprawnych, jak i entuzjastów turystyki, a także osób, którym nie jest obojętne zachowanie dziedzictwa akustycznego naszego kraju oraz wszystkich osób ciekawych świata.

Na chwilę obecną Fundacja zarejestrowała i wyprodukowała dźwiękową wycieczkę przez Kopalnię Złota w Złotym Stoku (Dolny Śląsk), ukazującą ukryte dźwiękowe piękno i unikalny charakter tego miejsca. Materiał ten stanowi ścieżkę pilotażową przed realizacjami prowadzonymi na terenie całego kraju. Link do artykułu znajdziecie na naszej platformie lub kanale Soundcloud.

FILOZOFIA PROJEKTU

Dźwięk powiązany z przestrzenią i czasem towarzyszy człowiekowi od zawsze. Odgłosy natury i cywilizacji, które towarzyszą codziennym obowiązkom, oraz muzyka, która ma moc łagodzenia obyczajów – to wrażenia słuchowe tak mocno związane z naszym życiem, iż przestają być zauważalne. Dźwięk kształtuje otoczenie, środowisko, a także nas samych. Tak samo turystyka trwale związana jest z dźwiękiem.

Turysta jest poszukiwaczem wrażeń – kolekcjonerem doznań. John Urry zauważa, że na doświadczenie turysty składają się wrażenia wzrokowe (odgrywają rolę wiodącą), ale również kombinacje dźwięków, bukiety zapachów, doznania smakowe i geografia dotyku. Współczesna turystyka w związku z dynamicznym rozwojem potrzebuje ciągle nowych atrakcji jako celów podróży dla milionów uczestników, którzy zwiedzili już uznane obiekty. Powstaje nowa jakość w turystyce, zorientowana na edukację i poznawanie, rozrywkę i ekscytację.

Już ponad 100 lat temu zauważano wyjątkowość zjawisk dźwiękowych różnych rejonów świata. Zróżnicowanie brzmieniowe ukazują opisy i relacje z podróży. W relacjach z podróży po Ameryce Środkowej Aleksandra von Humboldta (1769–1859) zapoznajemy się ze światem dźwięków, jako integralną częścią każdego kraju i regionu. Uwagę Humboldta przyciągają zarówno dźwięki przyrody, jak i kultury. Dźwięk jest traktowany jako źródło informacji oraz narzędzie komunikacji (zwierząt, ludzi). Dźwięki są elementem całości – środowiska geograficznego i funkcjonują w powiązaniu z jego pozostałymi elementami.

Deklaracja z Rio przyjęta na „Szczycie Ziemi” w Rio de Janeiro (1992 r.) wskazuje, że w centrum rozwoju zrównoważonego są ludzie, którzy mają prawo do zdrowego i twórczego życia w harmonii z przyrodą. Poprawa jakości życia powinna następować poprzez ograniczenie lub wyeliminowanie modeli produkcji i konsumpcji zakłócających ten rozwój. Konieczne jest zatem przewartościowanie dotychczasowego stylu życia i wprowadzenie ludzkości na nową ścieżkę rozwoju, prowadzącą w kierunku jakości, a nie ilości.

W związku z powyższym poszukiwane są nowe formy turystyki odpowiadające modelowi turystyki zrównoważonej, czyli turystyki łagodnej, przyjaznej środowisku, pojmowanej jako aktywność turystyczna, która odbywa się z poszanowaniem środowiska, zapewnia długotrwałe zachowanie walorów przyrodniczych i kulturowych, jest sprawiedliwa i możliwa do zaakceptowania pod względem ekonomicznym i socjalnym. Podstawę koncepcji turystyki zrównoważonej stanowi osiągnięcie harmonii między potrzebami turystów, środowiska przyrodniczego i lokalnych społeczności.

Dźwięk jest integralnym elementem krajobrazu i bardzo ważnym składnikiem tożsamości miejsca. Jest częścią dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego. Turystyka może być zagrożeniem dla warstwy dźwiękowej krajobrazu. Zagrożenie hałasem, a jednocześnie poszukiwanie nowych atrakcji turystycznych i zapotrzebowanie na wysoką jakość życia skłaniają do zainteresowania krajobrazami dźwiękowymi w turystyce. Krajobraz dźwiękowy stanowi ogromny potencjał dla rozwoju turystyki zrównoważonej. Może być czynnikiem zwiększającym atrakcyjność zarówno obszarów cennych przyrodniczo (obszary ciche, parki narodowe), jak i wyjątkowych kulturowo (zabytkowe centra miast); jest to szczególnie ważne w związku z nierównomiernym obciążeniem ruchem turystycznym. Turystyka dźwiękowa, opierająca się na krajobrazach dźwiękowych jako podstawowym elemencie atrakcyjności turystycznej, jest zgodna z koncepcją zrównoważonego rozwoju, odkrywanie różnorodności dźwiękowej krajobrazu może się przyczyniać do ochrony środowiska przyrodniczego przed hałasem oraz może przynieść wiele korzyści w sferze społecznej i gospodarczej. W turystyce dźwiękowej ważną rolę odgrywa edukacja i holistyczne spojrzenie na przyrodę i kulturę. Zwrócenie uwagi na krajobrazy dźwiękowe jako jeden z zasobów tych obszarów może pomóc w zwiększeniu wrażliwości społeczeństwa na piękno subtelnych dźwięków przyrody, wrażliwości będącej warunkiem niezbędnym dla właściwego funkcjonowania przyrody i dla zdrowia człowieka.

Warto pamiętać, że muzyka łagodzi obyczaje, ale także relaksuje, uspokaja i leczy. Współcześnie muzykoterapia jest metodą leczenia, którą wykorzystuje się w sektorze społecznym, wychowawczym i medycznym. Muzykoterapia, jako rodzaj leczenia poprzez zastosowanie muzyki, zyskała nie tylko oficjalny status medyczny i psychologiczny, ale również wymiar kulturalny oraz artystyczny.  Muzykoterapia to forma psychoterapii, rehabilitacji lub pomocy psychomuzycznej, która wykorzystuje dźwięk oraz muzykę – w każdej możliwej formie – jako środek wyrazu, komunikacji, strukturyzacji oraz analizy relacji. Stosowana jest zarówno indywidualnie, jak i grupowo, w pracy z dziećmi i osobami dorosłymi.

Wycieczki audio, jako prezentacje krajobrazu dźwiękowego, podobnie jak słuchowiska radiowe, wpływają twórczo na pobudzenie wyobraźni, stają się szansą dla osób zagrożonych wykluczeniem z turystyki – jak osoby niepełnosprawne, niewidome, a także zagrożone ubóstwem.

Polska jest ciekawym miejscem na realizację tego typu projektu. Ogólnodostępny katalog miejsc atrakcyjnie akustycznych wraz z opisami, zdjęciami, nagraniami lektora może stanowić rozszerzenie możliwości poznawania Polski dla osób, które ze względów zdrowotnych czy materialnych mogą mieć problemy czy wręcz brak możliwości odwiedzenia tych miejsc.

Ponadto ukazanie piękna akustycznego naszego kraju przyczyni się do promocji Polski poza granicami – czy to wśród rodaków mieszkających na obczyźnie czy obywateli innych państw, którzy są zainteresowani turystyką w tej części Europy.

Już w latach 90. w Japonii stworzony został katalog 100 charakterystycznych krajobrazów dźwiękowych (100 Soundscapes of Japan), którego celem była zarówno ochrona dziedzictwa, jak i zapewnienie wysokiej jakości środowiska (ochrona przed hałasem). Niektóre z projektów mają charakter międzynarodowy, m.in. Soundcities40, Sonic Postcards41, Save Your Sounds42, Sounds of Europe43, Sound Tourism lub lokalny: Sounds of New York45, Favourite Manchester Sounds. Projekt “Polska brzmi fajnie!” wpisuje się w powyższe założenia.

KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA

Projekt przyczynia się do zachowania akustycznej atrakcyjności miejsc turystycznych, środowiska naturalnego oraz regionów urbanistycznych, a także wiejskich. Tworzone w ramach projektu mapy i wycieczki audio realizują również określone cele społeczne.

Miejsca będą przedstawiane wraz z opisem informacyjnym i merytorycznym, wzbogacone zdjęciami lub/i filmami.
W zależności od danego miejsca/obiektu będzie tworzonych od 1 do 3 wersji akustycznych:

  • mapa dźwiękowa
  • wycieczka audio wraz z lektorem
  • ścieżka relaksacyjna

Fundacja zarejestrowała domenę www.polska.audio, gdzie zostanie przedstawiony cały projekt (strona w trakcie budowy). Strona będzie opracowana w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej.

CEL SPOŁECZNY

  1. Zwiększenie możliwości turystycznych osób niewidomych oraz niepełnosprawnych.
  2. Zachowanie akustycznego dziedzictwa i piękna kraju.
  3. Promocja turystyki dźwiękowej, tradycyjnej oraz promocja kraju.
  4. Muzykoterapia, relaksacja oraz regeneracja psychofizyczna.
  5. Wspieranie zrównoważonego rozwoju oraz ochrona przed hałasem.

GRUPY ADRESATÓW

  1. Osoby niewidome i niepełnosprawne, z ograniczonymi możliwościami turystycznymi.
  2. Osoby zainteresowane turystyką i rekreacją, doceniające inne oferty turystyczne.
  3. Osoby zamieszkujące poza granicami kraju, które są zainteresowane turystyką w środkowo-wschodniej Europie.
  4. Osoby związane z Polonią i Polacy mieszkający poza granicami kraju, wykazujący naturalne zainteresowanie i tęsknotę za Polską.
  5. Osoby świadomie wspierające zrównoważony rozwój, w tym dbające o zachowanie równowagi w środowisku naturalnym i zmniejszenie ingerencji człowieka w naturę.
  6. Osoby korzystające z dźwiękowych materiałów wspierających muzykoterapię i relaksację opartą o dźwięki przyrody.
  7. Osoby generalnie otwarte na nowe doświadczenia, ciekawe świata.

ZAKŁADANE REZULTATY

  1. Zwiększenie zainteresowania turystyką dźwiękową oraz innymi formami turystyki przyjaznymi dla środowiska.
  2. Włączenie Polski do listy krajów, które świadomie ukazują piękno swojego kraju w różnych jego kontekstach – w tym wypadku akustycznym.
  3. Wsparcie dla rozwoju zrównoważonego i ochrony środowiska naturalnego.
  4. Korzystny wpływ na integrację społeczną i lepsze zrozumienie trudności, z którymi mierzą się osoby niepełnosprawne i niewidome.
  5. Zwiększenie współpracy pomiędzy organizacjami wspierającymi osoby niewidome i niepełnosprawne, a jednostkami samorządowymi oraz prywatnymi atrakcjami turystycznymi.
  6. Wygenerowanie ruchu wokół strony www.polska.audio i stymulacja obywateli do nadsyłania propozycji miejsc wartych zarejestrowania i dodania do katalogu “Polska brzmi fajne!”.
  7. Zwiększenie prestiżu i rozpoznawalności Fundacji Praca Moc Energia.

Zapraszamy do odwiedzenia strony projektu: www.polska.audio