CZŁOWIEK I BIOSFERA

Różnice w połączeniach mózgowych u niej i u niego

Mózg mężczyzny posiada obwody udoskonalone pod kątem komunikacji wewnątrz każdej półkuli, podczas gdy mózg kobiety góruje nad nim pod względem komunikacji między dwoma półkulami. W móżdżku natomiast jest zupełnie odwrotnie. Odkryto również, że różnice te, które w dzieciństwie są prawie niezauważalne, uwydatniają się w okresie dojrzewania.

Mózg mężczyzny jest zbudowany w taki sposób, aby zoptymalizować komunikację wewnątrz każdej półkuli, natomiast mózg kobiety, aby udoskonalić komunikację zachodzącą między obiema półkulami. Odkrycie to zawdzięczamy zespołowi neurologów z Perelman School of Medicine Uniwersytetu Pensylwanii w Filadelfii, który pod kierownictwem dr Ragini Verma opublikował artykuł na łamach Proceedings of the National Academy of Sciences. Badanie – przeprowadzone na 949 osobach w wieku od 8 do 22 lat – stanowi część najnowszej linii badawczej poświęconej konektomowi, czyli zbiorowi połączeń między różnymi obwodami mózgu, ale jest pierwszym z tej dziedziny analizującym to zagadnienie z perspektywy płci. Badania przeprowadzono przy użyciu najbardziej zaawansowanych technik neuroobrazowania, w tym obrazowania tensora dyfuzji (DTI, diffusion tensor imaging), techniki , która pozwala wyznaczyć mapę kierunków włókien mózgu w celu zbadania połączeń.

Kilka wcześniejszych badań wykazało już różnice w mózgu występujące u obydwu płci, prawdopodobnie związane z różnicami w zachowaniu. Mężczyźni mają większą ilość białej substancji, zawierającej włókna rdzenne (długie aksony z otoczką mielinową), podczas gdy u kobiet stwierdzono wyższy procent szarej substancji; ponadto odnotowano różnice w rozmiarze i kształcie niektórych szczególnych struktur mózgowych, m. in. ciała modzelowatego, migdałowatego i hipokampa.

Dr Ragini Verma i jej współpracownicy odkryli niedawno, że obwody mózgowe mężczyzn są tak skonstruowane, aby ułatwić łączność między percepcją a skoordynowanym działaniem, natomiast mózg kobiet zbudowany jest w taki sposób, aby ułatwić łączność między przetwarzaniem analitycznym, za które odpowiedzialna jest głównie lewa półkula mózgu i przetwarzaniem intuicyjnym, kontrolowanym przez prawą półkulę. Jednakże biorąc pod lupę móżdżek, mamy do czynienia z odwrotną sytuacją: mężczyźni mają lepszą komunikację między obiema półkulami, a kobiety – wewnątrz tej samej półkuli.

Innym odkryciem płynącym z przedmiotowego badania jest takie, że powyższe różnice utrwalają się w okresie dojrzewania. Badacze odnotowali bowiem jedynie kilka różnic w łączności między- i wewnątrzpółkulowej u osób w wieku poniżej 13 lat, natomiast w przedziale od 14 do 17 roku życia różnice te stają się z czasem coraz bardziej widoczne, a stabilizują się u młodych dorosłych.

Dzięki takim a nie innym schematom połączeń mózgowych – zauważają autorzy artykułu – mężczyźni wyposażeni są prawdopodobnie w system koordynacji doświadczeń percepcyjnych i bardziej skutecznych działań, natomiast przypuszcza się, że u kobiet specyficzne schematy połączeń mózgowych ułatwiają im integrację rozumowania analitycznego i sekwencyjnego lewej półkuli z rozumowaniem przestrzennym i intuicyjnym prawej.

Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences Grafika: Digital Intelligence Today

O autorze...

Anna Śnieżyńska

Anna Śnieżyńska

Tłumacz przysięgły języka włoskiego. Absolwentka filologii włoskiej UW i studiów tłumaczeniowych w Genui. Pasjonatka kultury Włoch, historii sztuki i psycholingwistyki.